Belastingen op beleggen in Nederland: box 3 uitgelegd

Disclaimer

Dit is geen belastingadvies. Belastingregels veranderen jaarlijks. Voor specifieke situaties: raadpleeg een belastingadviseur of de Belastingdienst.

De basis: drie 'boxen'

De Nederlandse inkomstenbelasting bestaat uit drie 'boxen':

• Box 1: inkomen uit werk en eigen woning (de meest bekende)
• Box 2: aanmerkelijk belang (DGA's, aandeelhouders in BV)
• Box 3: spaargeld en beleggingen

Voor jongeren met beleggingen is box 3 relevant.

Hoe werkt box 3 in 2026?

De overheid neemt aan dat je een fictief rendement haalt op je vermogen — ongeacht of dat klopt. Op dit fictief rendement betaal je 36% inkomstenbelasting.

De percentages voor 2026 (indicatief — controleer actuele cijfers):

• Spaargeld: fictief rendement ~1,03%
• Beleggingen (aandelen, ETF's, crypto, vastgoed): fictief rendement ~6,17%
• Schulden: aftrek ~2,46%

Het bedrag aan fictief rendement wordt belast met 36%.

De vrijstelling

In 2026 is er een vrijstelling van €57.000 per persoon (€114.000 voor fiscale partners samen). Onder dit bedrag betaal je geen box 3 belasting.

Rekenvoorbeeld

Stel je hebt €70.000 in een wereld-ETF en geen schulden:

• Vermogen: €70.000
• Vrijstelling: €57.000
• Belastbaar: €13.000
• Fictief rendement beleggingen: 6,17% × €13.000 = €802
• Belasting: 36% × €802 = €289 per jaar

Geen vermogensbelasting tot je vermogen boven de vrijstelling uitkomt.

Peildatum: 1 januari

De Belastingdienst kijkt naar je vermogen op 1 januari van het belastingjaar. Wat je in de loop van het jaar bij of af doet, telt voor dat jaar niet meer mee — pas voor het volgende.

Truc: vlak voor 1 januari grote uitgaven doen (auto, vakantie, schenkingen) verlaagt je vermogen voor dat hele jaar.

Welke beleggingen vallen in box 3?

• Aandelen, obligaties, ETF's
• Crypto (sinds 2020 verplicht aangeven)
• Vastgoed (anders dan eigen woning)
• Spaargeld
• Vorderingen, leningen
• Cash op broker account

Niet in box 3: pensioen (vrijgesteld), eigen woning (box 1).

Tip 1: Maak gebruik van de vrijstelling

Getrouwd of fiscaal partner? Verdeel je vermogen zo dat beide vrijstellingen worden gebruikt. €114.000 vrij belegbaar in plaats van €57.000.

Tip 2: Lijfrente / pensioenbeleggen

Via een lijfrente (bv. bij Brand New Day of Meesman) kun je een deel van je inleg aftrekken van je box 1 inkomen. Aftrekbaar bedrag heet 'jaarruimte' en is afhankelijk van je inkomen.

Voordeel: directe belastingteruggave + niet in box 3.

Nadeel: geld zit vast tot pensioenleeftijd.

Tip 3: Schuld en bezittingen

Als je een schuld hebt (bv. studieschuld), telt deze niet altijd mee als 'box 3 schuld' — alleen schulden boven een drempel van €3700 (in 2026).

Het is dus *niet* zinvol om een studieschuld af te lossen alleen voor box 3 — die telt vaak toch niet mee.

Tip 4: Accumulating ETF's

Een accumulating ETF (acc) herbelegt dividend automatisch. Een distributing ETF keert dividend uit. Beide vallen in box 3, maar bij een acc-ETF heb je minder administratie en geen aparte dividendbelasting (15% Amerikaans/0-15% Europees, kun je vaak terugvorderen).

Tip 5: Crypto wordt steeds strenger

Crypto valt vanaf 2026 onder strenge rapportageplicht (DAC8 richtlijn). Bitvavo, Coinbase, etc. moeten je transactiegegevens delen met de Belastingdienst. Het is dus niet meer 'onder de radar' beleggen.

Maar: voor de meeste jongeren onder de vrijstelling is dit administratief — geen daadwerkelijke belasting.

Wat moet je doen?

1. Geef alle box 3 bezittingen aan bij je belastingaangifte (verplicht!)

2. Geef ook crypto aan — Bitvavo geeft een handig overzicht

3. Check je vrijstelling: onder €57.000 betaal je niets

4. Overweeg lijfrente als je inkomen hoog is

5. Twijfel? Een belastingadviseur kost €200-€500/jaar — vaak verdient hij zichzelf terug

Conclusie

Voor 90% van de jongeren onder 30 is box 3 geen probleem — de vrijstelling van €57.000 dekt vaak alles. Maar geef je beleggingen wel altijd correct op. De Belastingdienst krijgt steeds beter zicht op brokers, exchanges en zelfs internationale rekeningen.